Stóraukinn þrýsting þarf vegna Gasa

“Alþjóðasam­fé­lagið hef­ur brugðist al­menn­ingi á Gasa – með hæg­um, hik­andi, ófull­nægj­andi og fálm­kennd­um viðbrögðum við dauða al­mennra borg­ara og tugþúsunda barna, þjóðern­is­hreins­un­um og hung­urs­neyð af manna­völd­um.”

Stóraukinn þrýsting þarf vegna Gasa

Alþjóðasam­fé­lagið hef­ur brugðist al­menn­ingi á Gasa – með hæg­um, hik­andi, ófull­nægj­andi og fálm­kennd­um viðbrögðum við dauða al­mennra borg­ara og tugþúsunda barna, þjóðern­is­hreins­un­um og hung­urs­neyð af manna­völd­um. Borg­ara­leg­ir innviðir hafa verið lagðir í rúst: vatns­veit­ur, land til mat­væla­fram­leiðslu, skól­ar og sjúkra­hús. Þeim fjölg­ar hratt sem telja fram­göngu hers og rík­is­stjórn­ar Ísra­els bera ein­kenni þjóðarmorðs, að alþjóðalög­um.

Stór­veldi grafa nú und­an alþjóðakerf­inu og al­menn­ing­ur um all­an heim miss­ir trú á því. Hörm­ung­arn­ar á Gasa eru ein ástæða þess. Þær eru sker­andi dæmi um að gjör­sam­lega hef­ur mistek­ist að veita al­menn­um borg­ur­um það skjól, mannúð og mann­rétt­indi sem alþjóðakerf­inu er ætlað, líka á stríðstím­um. Að stöðva blóðbaðið á Gasa er eitt mik­il­væg­asta viðfangs­efni sam­tím­ans. Það er löngu orðið svart­ur blett­ur í heims­sög­unni að það hafi ekki tek­ist. Fyr­ir utan dauðsföll og af­leiðing­ar fyr­ir al­menn­ing mun aðgerðal­eysi halda áfram að grafa und­an trausti og trú á því að lýðræðið virki og póli­tík sé til nokk­urra hluta nyt­sam­leg.

Það er auðvelt að finna til van­mátt­ar gagn­vart þess­ari stöðu. Orð eru ódýr. Fyr­ir bráðum tveim­ur árum gerði Alþingi þó vel í því að sam­ein­ast um álykt­un þar sem kallað var eft­ir taf­ar­lausu vopna­hléi. Hryðju­verk Ham­as frá 7. októ­ber voru for­dæmd en sömu­leiðis for­dæmdi Alþingi „all­ar aðgerðir ísra­elskra stjórn­valda í kjöl­farið sem brjóta gegn alþjóðleg­um mannúðarlög­um, þ.m.t. óheyri­lega þján­ingu, mann­tjón, mann­fall al­mennra borg­ara og eyðilegg­ingu borg­ara­legra innviða“. Það tók þáver­andi rík­is­stjórn tíma að finna takt­inn í að beita rödd Íslands á alþjóðavett­vangi. Ný rík­is­stjórn hef­ur beitt sér meira og mark­viss­ar eins og Bald­ur Þór­halls­son stjórn­mála­fræðipró­fess­or vakti at­hygli á í Silfri Eg­ils sl. mánu­dag. Ísland hef­ur skipað sér í sveit þeirra þjóða Evr­ópu sem tala nú skýr­ast og þrýsta á um aðgerðir. Um þær hef­ur þó ekki skap­ast samstaða.

Frammi fyr­ir þessu hlýt­ur rík­is­stjórn­in að kort­leggja hvaða leiðir eru til að auka þrýst­ing­inn. All­ir eru sam­mála um að Ham­as þarf að skila gísl­um, leggja niður vopn og láta af völd­um. Hörm­ung­um al­menn­ings á Gasa og hung­urs­neyð verður þegar að linna og til þess þarf að auka þrýst­ing á Ísra­el. ESB tók í sum­ar sam­an yf­ir­lit um leiðir til að auka þrýst­ing, kosti þeirra og galla, til að tryggja mannúðaraðstoð, vopna­hlé og endi átak­anna. Það get­um við einnig gert. ESB hef­ur ekki náð sam­stöðu um að beita refsiaðgerðum eða segja upp fríversl­un­ar­samn­ing­um. Það get­um við tekið upp og byggt banda­lög, í sam­starfi við aðrar þjóðir. Ísland er ekki stór­veldi en get­ur unnið með öðrum og beitt sinni skýru rödd og ég full­yrði að þar hef­ur rík­is­stjórn­in þing og þjóð að baki sér.

Höf­und­ur er alþing­ismaður Reyk­vík­inga. dag­ur@alt­hingi.is