8.8 C
Reykjavik
Sunnudagur - 5. febrúar 2023
Auglýsing

Skattabreytingar um áramót á heimili og fyrirtæki

Auglýsing

Auglýsing

Nýjar fréttir

Auglýsing

Um áramót taka gildi ýmsar skattabreytingar sem snerta bæði heimili og fyrirtæki í landinu. Hér verður fjallað um helstu efnisatriði breytinganna en nánari upplýsingar um einstakar breytingar má finna í greinargerðum viðkomandi lagafrumvarpa á vef Alþingis.

Tekjuskattur einstaklinga

Um áramótin mun nýtt viðmið um þróun þrepa- og skattleysismarka tekjuskatts einstaklinga taka gildi. Breytingin er síðasti áfangi skattkerfisbreytinga fyrir einstaklinga síðustu ár, þar sem tekjuskattur hefur lækkað talsvert – mest hjá tekjulægri hópum. Þrepa- og skattleysismörk munu þá þróast í takt við vísitölu neysluverðs að viðbættu mati á langtímaframleiðni. Miðað verður við 1% framleiðnivöxt á ári sem tekið verður til endurskoðunar á 5 ára fresti, næst vegna staðgreiðsluársins 2027.

Skattleysismörk munu því hækka umfram það sem þau gerðu þegar einnig verður tekið mið af framleiðniaukningu. Sama viðmið verður hér eftir notað við uppfærslu skattleysis- og þrepamarka þannig að skattbyrði mismunandi tekjuhópa þróist ekki með ólíkum hætti til lengri tíma litið. Áður fylgdu þrepamörk efsta þrepsins launavísitölu en skattleysismörk fylgdu vísitölu neysluverðs. Mismikil hækkun skattleysis- og þrepamarka hefur leitt til þess að hlutfallsleg skattbyrði einstaklinga í neðri hluta tekjudreifingarinnar hefur hækkað meira en hjá einstaklingum í efri hluta tekjudreifingarinnar án þess að sérstök ákvörðun liggi fyrir þar um. Samtals hækka viðmiðunarfjárhæðir tekjuskatts um 6,1%. Skatthlutföll tekjuskatts til ríkisins verður óbreytt ásamt meðalútsvari.

Í töflunni hér að neðan eru sýnd skattleysismörk, persónuafsláttur, og þrepamörk fyrir árin 2021 og 2022.

Tekjuskattur einstaklinga 2021 2022
Á ári Á mánuði Á ári Á mánuði
Þrepamörk upp í miðþrep 4.188.211 349.018 4.445.783 370.482
Þrepamörk upp í háþrep 11.758.159 979.847 12.481.275 1.040.106
 
Persónuafsláttur 609.509 50.822 646.993 53.916
Skattleysismörk tekjuskattsstofns 1.938.024 161.501 2.057.212 171.434
Skattleysismörk launa* 2.018.775 168.230 2.142.929 178.577

* að teknu tilliti til lögbundinnar iðgjaldsgreiðslu launþega í lífeyrissjóð

Barnabætur

Þríþættar breytingar á barnabótum eru boðaðar um áramótin. Fjárhæðir barnabóta munu hækka á bilinu 5,5% til 5,8%.  Þá munu neðri skerðingarmörk tekjustofns barnabóta hækka um 8,0% og efri skerðingarmörk tekjustofns barnabóta um 12%.

Viðmiðunarfjárhæðir barnabóta 2022 Einstætt foreldri Foreldrar í sambúð Hækkun milli ára
Neðri skerðingarmörk 4.549.000 9.098.000 8,0%
Efri skerðingarmörk 6.160.000 12.320.000 12,0%
Barnabætur með fyrsta barni 413.000 248.000 5,7-5,8%
Barnabætur með börnum umfram eitt 423.000 295.000 5,5-5,7%
Viðbótarbarnabætur með börnum yngri en 7 ára 148.000 148.000 5,7%

Hækkun neðri skerðingarmarka leiða til þess að foreldrar geti haft hærri tekjur án þess að það komi til skerðingar á barnabótum. Fyrir einstætt foreldri sem hefur allar sínar tekjur af launavinnu og greiðir 4% skylduiðgjald í lífeyrissjóð er engin skerðing á barnabótum upp að 395 þús.kr. á mánuði. Fyrir foreldra í sambúð sem hafa allar sínar tekjur af launavinnu og greiða 4% skylduiðgjald í lífeyrissjóð er engin skerðing upp að 790 þús.kr. í samanlögð mánaðarlaun. Í eftirfarandi töflu eru tekin dæmi af fjölskyldum með misháar tekjur og áhrifum barnabótabreytinga á ráðstöfunartekjur þeirra.

Barnabætur með tveimur börnum,
öðru yngra en 7 ára (kr./ári)
2021 2022 Breyting
Einstætt foreldri með 4,5 m.kr. í árstekjur 892.700 978.900 86.200
Einstætt foreldri með 6,2 m.kr. í árstekjur 722.200 818.300 96.100
Einstætt foreldri með 8,4 m.kr. í árstekjur 496.720 571.340 74.620
Hjón með 9,1 m.kr. í árstekjur 586.100 690.800 104.700
Hjón með 12,1 m.kr. í árstekjur 276.640 390.800 114.160
Hjón með 14,0 m.kr. í árstekjur 134.140 223.680 89.540

Tryggingagjald

Í ársbyrjun 2022 mun tímabundin lækkun á almenna tryggingagjaldinu, sem var hluti af aðgerðarpakka stjórnvalda vegna efnahagsáhrifa kórónuveirunnar, renna sitt skeið á enda. Skatthlutfall almenns tryggingagjalds mun því fara úr 4,65% í 4,9%. Tryggingagjald í heild breytist þannig úr 6,1% í 6,35%, sbr. meðfylgjandi töflu.

Tryggingagjald 2021 2022
Almennt tryggingagjald 4,65% 4,90%
Atvinnutryggingagjald 1,35% 1,35%
Gjald í Ábyrgðarsjóð launa vegna gjaldþrota 0,05% 0,05%
Markaðsgjald 0,05% 0,05%
Tryggingagjald, samtals 6,10% 6,35%

Erfðafjárskattur

Skattfrelsismark erfðafjárskatts tekur árlegri breytingu miðað við þróun vísitölu neysluverðs og hækkar úr 5.000.000 kr. í 5.255.000  ársbyrjun 2022. Er það í samræmi við samþykktar breytingar við afgreiðslu fjárlaga 2021 þar sem skattfrelsismarkið var hækkað úr 1,5 m.kr. í 5 m.kr. og skyldi framvegis taka árlega breytingu miðað við þróun vísitölu neysluverðs. Skatthlutfallið helst óbreytt.

Erfðafjárskattur 2021 2022
Skatthlutfall 10% 10%
Skattfrelsismark 5.000.000 kr. 5.255.000 kr.

Krónutölugjöld á eldsneyti, áfengi, tóbak o.fl.

Krónutölugjöld hækka um 2,5% um næstu áramót en það er lækkun að raungildi þar sem hækkunin er minni en nemur verðbólgu frá síðustu verðlagsuppfærslu sem er mæld 5,1%. Lágmark bifreiðagjalds hækkar um 1.000 kr. til viðbótar við 2,5% verðlagsuppfærslur. Breytingar á helstu krónutölugjöldum milli áranna 2021 og 2022 eru sýndar í meðfylgjandi töflu.

Helstu krónutölugjöld 2021 2022
Bensín- og olíugjöld (kr./ltr.)    
Almennt vörugjald á bensín 29,45 30,20
Sérstakt vörugjald á bensín 47,50 48,70
Olíugjald 66,00 67,65
Kolefnisgjald  
Gas- og dísilolía (kr./ltr.) 11,75 12,05
Bensín (kr./ltr.) 10,25 10,50
Brennsluolía (kr./kg) 14,45 14,80
Jarðolíugas (kr./kg) 12,85 13,15
Bifreiðagjald (kr.)*    
Grunngjald bifreið < 3.500 kg. 6.380/154 7.540/158
Grunngjald bifreið > 3.500 kg. 59.785/2,55/94.095 62.280/2,61/97.445
Kílómetragjald (kr./km.)    
Kílómetragjald (allir gjaldflokkar hækka um 2,5%)
Áfengisgjald (kr./cl.)    
Bjór 128,80 132,00
Léttvín 117,30 120,25
Sterkt vín 158,75 162,70
Tóbaksgjald  
Vindlingar (kr./pk.) 528,85 542,05
Neftóbak (kr./gr.) 29,40 30,15
Annað (kr./gr.) 29,40 30,15
*Sýnt er grunngjald á hvert ökutæki, einingagjald á hvert gr. umfram 121 gr. CO2og hámarksgrunngjald.
Hér er miðað við skráða losun skv. evrópsku aksturslotunni.

Virðisaukaskattur

Um áramótin mun hámark á niðurfellingu VSK við kaup á tengiltvinnbifreið lækka um helming og fara úr 960.000 kr. í 480.000 kr. á hverja bifreið. Hámark á niðurfellingu VSK fyrir rafmagns- og vetnisbifreiðar verður óbreytt. Niðurfellingu á VSK lýkur fyrir hvern flokk þegar annað hvort 15 þús. bifreiða fjöldamarki er náð eða við lok gildistíma. Skatturinn birtir reglulega á heimasíðu sinni frétt um fjölda tengiltvinnbifreiða sem hafa hlotið niðurfellingu á VSK og verið skráðar í ökutækjaskrá til að innflytjendur geti fylgst með stöðunni.

Hámark á niðurfellingu VSK við kaup á vistvænum bifreiðum (kr./bifreið)* 2021 2022
Rafmagns- og vetnisbifreið 1.560.000 1.560.000
Tengiltvinnbifreið 960.000 480.000
*Niðurfelling fellur brott þegar annað hvort gildistíma fyrir hvern flokk er náð eða frá og með sjötta virka degi næsta almanaksmánaðar eftir að samtals 15 þús. bifreiðar fyrir hvern flokk hafa verið skráðar í ökutækjaskrá.

Endurgreiðslur á 100% VSK vegna vinnu sem unnin er á byggingarstað eða við endurbætur og viðhald á íbúðarhúsnæði verða framlengdar til og með 31. ágúst 2022 og lækka þá niður í 60%. Einnig munu aðrar endurgreiðslur á 100% VSK verða framlengdar til og með 30. júní 2022 og falla  þá að fullu niður. Endurgreiðsla á 100% VSK vegna bílaviðgerða verður ekki framlengd og fellur því niður um næstu áramót.

Tegund framkvæmda Endurgreiðsluhlutfall frá 1. mars 2021 Endurgreiðsluhlutfall frá 1. jan. 2022
Íbúðarhúsnæði: nýbyggingar, endurbætur og viðhald 100% 100% til 31. ágúst og fer þá í 60%
Íbúðar- og frístundahúsnæði: hönnun og eftirlit 100% 100% til 30. júní og fer þá í 0%
Frístundahúsnæði: nýbyggingar og viðhald 100% 100% til 30. júní og fer þá í 0%
Heimilishjálp og regluleg umhirða heimila 100% 100% til 30. júní og fer þá í 0%
Bifreiðaviðgerðir einstaklinga 100% 0%
Annað húsnæði sveitarfélaga 100% 100% til 30. júní og fer þá í 0%

Gistináttaskattur

Gistináttaskattur, sem er 300 kr. á hverja gistináttaeiningu, var felldur niður frá apríl 2020 til desember 2021 og var ein af aðgerðum stjórnvalda vegna heimsfaraldursins. Ákveðið hefur verið að framlengja niðurfellingu gistináttaskatts til ársloka 2023.