Þann 7. febrúar 2023 kvað Héraðsdómur Reykjavíkur upp úrskurð í tveimur af sex dómsmálum í Vaxtamálinu svokallaða. En það snýst um að Neytendasamtökin telja skilmála og framkvæmd vaxtaákvarðana velflestra lána með breytilegum vöxtum ganga gegn íslenskum lögum og þeim Evróputilskipunum sem lögin eru byggð á.
Arion banki var í héraði dæmdur sýkn saka, en Landsbankanum var gert að endurgreiða viðskiptavinum sínum á þriðja hundrað þúsund króna, auk dráttarvaxta og málskostnaðar. Þó dómur gegn Landsbankanum virðist við fyrstu sýn vel grundaður, er taumur bankans dreginn þegar kemur að endurútreikningi vaxtanna og bankanum gert að endurgreiða viðskiptavinum sínum lægstu mögulegu upphæð.
Í frétt rúv kemur fram að „í þessum málum sem var tekist á við í dag séu, jú, lán sem voru tekin fyrir 2017. Allt í allt eru þetta um sjötíuþúsund lán hér á landi að okkar mati.
Þetta eru verulegar upphæðir og ég myndi giska á að þetta varði tugi milljarða króna sem við teljum að bankarnir hafi oftekið af viðskiptavinum sínum.“
Þá virðist dómur gegn Arion banka á misskilningi byggður en í úrskurðarorðum segir meðal annars að lánaskilmálar þurfi ekki að kveða á um forsendur vaxtabreytinga út í hörgul. Það gengur þvert á það sem fram kemur í lögunum og Evróputilskipuninni sem þau byggja á, að þeir þurfi að vera „skýrir, aðgengilegir hlutlægir og sannreynanlegir“ (e. clear accessible, objective and verifiable).
Fastlega má gera ráð fyrir að niðurstöðu Héraðsdóms verði áfrýjað til æðra dómsstigs í báðum málunum.
Dómana má nálgast hér:
