,,Ísland tapar hundrað millj­örðum á ári í ­tekj­ur í fjóra ára­tugi vegna van­mats Haf­rann­sókna­stofn­un­ar“

„Það er ansi dap­urt að vita til þess að þorsk­ur læri á veiðarfæri en fiski­fræðing­ar með margra ára há­skóla­nám að baki skuli ekki gera það,“ skrif­ar sjó­maður­inn Guðlaug­ur Jónas­son í aðsendri grein í Morg­un­blaðinu í dag.

Þar full­yrðir hann að Ísland hafi orðið af um hundrað millj­örðum á ári í út­flutn­ings­tekj­ur í fjóra ára­tugi vegna van­mats Haf­rann­sókna­stofn­un­ar á stærð nytja­stofna. Máli sínu til stuðning vís­ar Guðlaug­ur til þess að ekki sé tekið til­lit til þess afla sem fer und­ir troll þegar stofn­mæl­ing­ar eru fram­kvæmd­ar í svo­kölluðum tog­araröll­um Haf­rann­sókna­stofn­un­ar. Bend­ir hann á að í fleiri rann­sókn­um hafi komið í ljós að stórt hlut­fall fisks fari alls ekki í trollið held­ur und­ir það.

Þvert á rann­sókn­ir

Meðal ann­ars bend­ir Guðlaug­ur á norska rann­sókn frá 2006 en Ólaf­ur Arn­ar Ing­ólfs­son fiski­fræðing­ur hafi ritað skýrslu um niður­stöður henn­ar. „Helstu niður­stöður voru að þriðjung­ur þorsks, 24% ýsu og 7% ufsa skilaði sér ekki sem afli, held­ur fór í söfn­un­ar­poka sem staðsett­ur var und­ir trolli. Smærri fisk­ur var þar í meiri­hluta,“ full­yrðir Guðlaug­ur.

Þá hafi niðurstaða rann­sókn­ar – sem fram­kvæmd var í nóv­em­ber 2022 á Árna Friðriks­syni HF-200 og snér­ist um að kanna hegðun botn­fiska fyr­ir fram­an botn­vörpu – sýnt að yfir helm­ing­ur þorsks fór und­ir troll sem og þriðjung­ur af ýsu auk tölu­verðs hlut­falls annarra teg­unda.

Niður­stöður úr rann­sókn­inni 2022 sem Guðlaug­ur vís­ar til.

„Þetta er fyrsta rann­sókn Hafró á hegðun botn­fiska fyr­ir fram­an botntroll með safn­poka und­ir troll­inu, þó svo að þeir séu bún­ir að nota botntroll til stofn­stærðarmæl­inga og veiðiráðgjaf­ar í 40 ár.“

Guðlaug­ur seg­ir þrátt fyr­ir vitn­eskju um niður­stöðu rann­sókna „sem sýna hve mikið af fiski end­ar ekki í troll­poka, hef­ur Haf­rann­sókna­stofn­un Íslands ekki breytt neinu í sín­um for­send­um við stofn­stærðarút­reikn­inga síðan 1985.“

„Áður en Haf­rann­sókna­stofn­un fór að stofn­stærðarmæla með tog­ar­arall­inu árið 1985 með botn­vörpu og gefa út veiðiráðgjöf vor­um við að veiða ár­lega helm­ingi meira af þorski á Íslands­miðum, Áætlað tap í út­flutn­ings­tekj­um vegna þessa van­mats á stofn­stærð síðan 1985 upp­reiknað á nú­v­irði er áætlað 4.000 millj­arðar. Sú tala er miklu hærri sé tekið til­lit til marg­föld­un­ar­áhrifa inn í hag­kerfið,“ seg­ir hann.

Grein­ina má lesa í heild sinni í Morg­un­blaðinu í dag.