Sjö stjórnmálasamtök hafa fengið greitt samtals 605 m.kr. úr ríkissjóði fyrir árið 2026. Stjórnmálasamtök sem hafa fengið a.m.k. einn mann kjörinn eða hlotið að lágmarki 2,5% atkvæða í næstliðnum alþingiskosningum eiga rétt á framlagi úr ríkissjóði.
Í lögum um starfsemi stjórnmálasamtaka er að finna reglur um framlög ríkis og sveitarfélaga til stjórnmálastarfsemi. Þar kemur fram að stjórnmálasamtök sem hafa fengið a.m.k. einn mann kjörinn á þing eigi rétt á 12 milljóna króna grunnrekstrarframlagi úr ríkissjóði á ári hverju. Þá fá stjórnmálasamtök sem fengið hafa að minnsta kosti einn mann kjörinn eða hlotið hafa að lágmarki 2,5% atkvæða í næstliðnum alþingiskosningum framlag úr ríkissjóði skv. ákvörðun í fjárlögum hverju sinni.
Skilyrði fyrir úthlutun á fé úr ríkissjóði sem og frá sveitarstjórnum er að viðkomandi stjórnmálasamtök séu skráð á stjórnmálasamtakaskrá og að þau hafi uppfyllt upplýsingaskyldu sína við ríkisendurskoðanda og að ársreikningur þeirra hafi verið birtur.
Uppfært verklag tryggi að skilyrðum sé fylgt
Fjármála- og efnahagráðuneytið fór yfir ferla við greiðslu til stjórnmálasamtaka og gerði viðeigandi úrbætur í kjölfar þess að ábendingar bárust í ársbyrjun 2025 um að framlög hefðu verið greidd árið 2022 án þess að skilyrði um skráningu í stjórnmálasamtakaskrá hefði verið könnuð. Óskað var eftir mati Ríkisendurskoðunar á þeim breytingum sem gerðar voru og í febrúar sl. birti Ríkisendurskoðun niðurstöðu um að uppfært verklag ráðuneytisins styrki framkvæmd laga um fjármál stjórnmálasamtaka og frambjóðenda og tryggi að skilyrðum fyrir greiðslum úr ríkissjóði sé fylgt.
Í mati Ríkisendurskoðunar kemur fram að verklagið hafi verið skýrt nánar og bætt þannig að betur sé tryggt að laga skilyrðum sé fullnægt áður en greiðslur fari fram. Þá er bent á að kanna megi hvort einfaldara og skilvirkara sé að færa umsjón og framkvæmd greiðslna til eins aðila, til dæmis Fjársýslunnar. Einnig er hvatt til þess að umsóknarferill verði formfestur frekar, meðal annars með rafrænu umsóknarkerfi.
