Foreldum og öðrum sem fylgjast með skólamálum er ljóst að það er eitthvað brotið í íslenska menntakerfinu. Það þýðir ekki að þar sé allt ómögulegt, langt í frá.
Sem betur fer gengur flestum börnum vel í grunnskólum landsins og fá þar örvun og stuðning til að ná góðum þroska og árangri.
Alþjóðlegar mælingar hafa hins vegar í mörg ár sýnt fram á slæma stöðu allt of margra barna þegar kemur að lestri og lesskilningi þannig að stór hluti barna á erfitt með að lesa sér til gagns og gamans þegar þau útskrifast úr grunnskóla. Þá virðist pottur líka brotinn þegar kemur að stærðfræðinni.
Frá því ég tók við mennta- og barnamálaráðuneytinu síðastliðinn sunnudag hefur mér orðið tíðrætt um „finnsku leiðina“ svokölluðu. Margir hafa túlkað það þannig að ég telji að til sé finnsk uppskrift að besta skólanum og ef við förum eftir henni upp á grömm og kíló eins og um bakstur væri að ræða verði okkur allir vegir færir.
Við verðum að horfa til allra leiða, viðurkenna vandann og hafa kjark til að takast á við hann. Allt snýst þetta fyrst og fremst um velferð barnanna okkar, framtíð þeirra og velferð. Munum að skólarnir eru til fyrir börnin. Börnin eru ekki til fyrir skólana, kennarana, sveitarfélögin eða menntamálaráðuneytið.
Þetta er algert grundvallaratriði og ég er af góðum vilja að hvetja skólasamfélagið og sveitarfélögin sem reka grunnskólana til að skoða málið með mér og ráðuneytinu. Allt í góðu samstarfi við alla sem málið varðar.
Þetta snýst um að börnin fái að njóta sín til fulls í skapandi umhverfi sem gefur hverju og einu þeirra færi á að rækta hæfileika sína. Það er algert lykilatriði fyrir framtíð barnanna okkar að þau nái góðu valdi á tungumálinu, geti lesið og skrifað sér til gagns og gamans. Það er grundvöllurinn að öllu öðru námi.
Í samfélagi nútímans er mikilvægast að rækta hugmyndaauðgi barna og gefa þeim öruggan stað til að láta ljós sitt skína. Til þess þurfa þau fyrst og fremst að ná tökum á helsta tæki hvers samfélags, hvort sem varðar menntun, nýsköpun, samskipti eða lífshamingju; tungumálinu. Það er lykillinn að öllu öðru.
___
Inga Sæland
mennta- og barnamálaráðherra
